Od 21 maja 2026 r. transgraniczne przemieszczanie odpadów w UE wchodzi w nowy, cyfrowy etap. Nowe przepisy przewidują obowiązkowe korzystanie z systemu DIWASS, który ma usprawnić przekazywanie informacji i dokumentów przez podmioty uczestniczące w tych procedurach.
Od tej daty, z pewnymi wyjątkami, stosuje się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1157 z dnia 11 kwietnia 2024 r. w sprawie przemieszczania odpadów, zmiany rozporządzeń (UE) nr 1257/2013 i (UE) 2020/1056 oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1013/2006.
Cyfryzacja procedur i system DIWASS
Jedną z kluczowych zmian przewidzianych Rozporządzeniem 2024/1157 jest cyfryzacja postępowań. Przewiduje się, że przekazywanie i wymiana informacji będzie następować w drodze elektronicznej z wykorzystaniem systemu DIWASS prowadzonego przez Komisję. Wymogi techniczne i organizacyjne dotyczące systemu zawarte są w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/1290 z dnia 2 lipca 2025 r.
Z systemu korzystać będą wszystkie podmioty zaangażowane w transgraniczne przemieszczanie odpadów. Chodzi więc w szczególności o podmioty działające w roli zgłaszającego, przewoźnika, odbiorcy i prowadzącego instalację odzysku. System obejmie nie tylko podmioty działające w ramach procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, ale także w ramach mniej sformalizowanej procedury informowania. W ramach pierwszej z tych procedur przekazywane będą w szczególności dokument zgłoszenia wraz dokumentami towarzyszącymi oraz decyzje organów dotyczące przemieszczania, a także ewentualne wycofanie zgody. W procedurze informowania przekazywane będą natomiast w szczególności formularz dotyczący przemieszczenia oraz umowa zawarta między organizującym przemieszczenie a odbiorcą, w tym prowadzącym instalację odzysku.
Projekt polskiej ustawy
Obecnie procedowany jest projekt nowej ustawy o transgranicznym przemieszczaniu odpadów (UC115), która zastąpi ustawę z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Projektowana ustawa ma na celu m.in. dostosowanie polskich przepisów do Rozporządzenia 2024/1157. Projekt ustawy określa m.in. zasady identyfikacji w systemie podmiotów mających siedzibę w Polsce. Przewiduje się, że jeśli podmiot nie posiada głównego numeru identyfikacyjnego EORI, powinien posługiwać się numerem NIP lub PESEL.
